- Gegevens
- Hoofdcategorie: Vrouwen in Islam
De rechten van de man ten opzichte van de vrouw
1. De vrouw dient de seksuele behoeften van haar man te bevredigen. Dit omdat een huwelijk binnen de Islam is gestoeld op genegenheid, liefde, affectie en het elkaar ondersteunen in het voorkomen van zedenverval. Zou de vrouw haar man weigeren geslachtsgemeenschap met haar te hebben, dan kan dit voor hem aanleiding zijn om zijn behoefte buitenshuis te gaan vervullen en daarmee van het rechte pad te raken.
Ook kan dit aanleiding zijn voor huwelijksontwrichtring, echtscheiding en verwaarlozing van de kinderen. Vandaar dat de Profeet (vrede zij met hem) harde woorden hierover heeft uitgesproken. Hij zei namelijk: “Wanneer een man zijn vrouw naar zijn bed uitnodigt en zij niet tot hem komt, waardoor hij de nacht boos op haar doorbrengt, zullen de engelen haar vervloeken totdat zij (weer) wakker wordt.” (al-Boekhaari)
Dit geldt natuurlijk alleen indien zij geen geldige reden heeft. Mankeert zij echter iets waardoor zij verhinderd wordt op zijn uitnodiging in te gaan, zoals in geval van ziekte, dan dient de man haar met rust te laten en niet zijn zin door te drammen. Ook als de vrouw zich in haar maandstond bevindt, is het haar niet toegestaan de man in de gelegenheid te stellen tot vaginale seks. Wel kan zij zich wenden tot andere methoden om de behoefte van de man alsnog te stillen. Tevens is het haar recht om gemeenschap te weigeren wanneer de man ten onrechte weigert zorg te dragen voor haar financieel onderhoud. Geslachtsgemeenschap is ook uit den boze ten tijde van de gewijde toestand (tijdens de pelgrimage), het vasten en i'tikaaf (het zich afzonderen in de moskee voor aanbidding).
Met het oog op de voorgenoemde feiten, kunnen bij sommige vrouwen de volgende vragen rijzen: “Waarom legt de Profeet (vrede zij met hem) de vrouw de plicht op in de seksuele behoeften van haar man te voorzien en laat hij (vrede zij met hem) de man ongemoeid? Waarom wordt de man niet eveneens aangesproken op het belang van het bevredigen van de lustgevoelens van zijn vrouw?”
Het antwoord hierop luidt als volgt: Het verzadigen van seksuele lusten is een recht dat beide partners toekomt. Het huwelijksleven kan namelijk alleen standhouden als beide betrokkenen het gevoel hebben dat zij binnen hun relatie helemaal aan hun trekken komen. Allah zegt namelijk (interpretatie van de betekenis):
“En hebt goede omgang met hen (jullie vrouwen).” (Soerat an-Nisaa’: 19)
De man wordt in dit vers opgedragen een goede omgang te betrachten met zijn vrouw en dat kan alleen door het zeggen van lieve woorden en een vriendelijke benadering. Daarbij blijkgevend van liefde, betrokkenheid en medeleven. Wanneer de man om één of andere reden niet aan de verwachtingen van zijn vrouw op seksueel gebied voldoet, dan kunnen wij ook niet spreken van een goede omgang.
De reden waarom dit onderwerp alleen van de kant van de man wordt belicht, is omdat de mannen op dit gebied minder geduldig zijn dan de vrouwen en eerder geneigd zijn over te gaan tot echtbreuk, terwijl vrouwen het langer zonder kunnen stellen. Een andere reden is omdat sommige vrouwen het weigeren van seks als middel kunnen gebruiken om de man te dwingen bepaalde zaken voor hen te doen of te kopen.
Ook is het zo dat de vrouw meer in staat is de man te verleiden en te prikkelen dan andersom. De vrouw kan namelijk op een non-verbale wijze de aandacht van haar man trekken en zijn lust aanwakkeren.
2. Het behoort ook tot de rechten van de man dat de vrouw niemand zijn huis laat betreden zonder zijn toestemming. De Profeet (vrede zij met hem) zegt: “En zij (de vrouw) laat niemand zijn huis binnen zonder zijn toestemming.”
(al-Boekhaari en Moeslim)
Dit betekent niet dat de man een verkeerde invulling hieraan gaat geven door bijvoorbeeld de vrouw de mogelijkheid te ontnemen om haar vriendinnen en kennissen thuis te ontvangen.
Een huwelijk berust niet alleen op het nakomen van verplichtingen, maar vooral op wederzijds begrip, respect en wezenlijke aandacht voor elkaars behoeften. Want alleen dan zal de huiselijke sfeer erg gemoedelijk en gezellig zijn en kunnen de ouders hun kinderen de geborgenheid bieden die zij nodig hebben.
3. Ook dient de vrouw toestemming te vragen van haar man wanneer zij naar buiten wil gaan, behalve in geval van noodzakelijkheden, zoals het bezoeken van de ouders, langsgaan bij de huisarts of ziekenhuis, enzovoorts. Ook is het hem niet toegestaan om haar ervan te weerhouden naar de moskee te gaan voor het bijwonen van het gebed, zolang zij zich maar houdt aan de Islamitische kledingsvoorschriften. De Profeet (vrede zij met hem) zegt namelijk: “Verhindert de dienaressen van Allah niet om naar de moskee te gaan.”(al-Boekhaari en Moeslim)
De rechten van de vrouw ten opzichte van de man
1. De vrouw heeft binnen de Islam evenals de man het volledige beschikkings- en beheerrecht over haar vermogen. Niemand kan haar dit ontnemen. Allah zegt namelijk (interpretatie van de betekenis):
“Voor de mannen is er een aandeel in wat zij gedaan hebben en voor de vrouwen is er een aandeel voor wat zij gedaan hebben.” (Soerat an-Nisaa’: 32)
2. De vrouw deelt mee in de erfenis van haar ouders, haar man of haar kinderen. Behalve dit voorgenoemde, kan de vrouw soms ook in aanmerking komen voor een erfdeel bij het overlijden van haar broers en anderen. Wel wil ik hier een belangrijk punt aanstippen, namelijk dat het erfdeel van de vrouw niet altijd de helft is van dat van de man. Soms komt haar minder toe dan de man, soms evenveel en soms beduidend meer. Allah zegt namelijk (interpretatie van de betekenis):
“Allah heeft met betrekking tot (de erfenis) aan jullie kinderen voorgeschreven: een man komt een gedeelte toe gelijk aan het gedeelte van twee vrouwen. En als er meer dan twee vrouwen zijn, dan is er voor hen twee derde van wat hij nalaat. En als er (alleen) één vrouw is, dan is er voor haar de helft. En voor zijn beide ouders (is er voor) eenieder van hen eenzesde van wat hij nalaat, indien hij een kind had. En indien hij geen kind had, en hij laat aan zijn ouders na: dan is er voor zijn moeder eenderde. En indien hij broeders had: dan is er voor zijn moeder eenzesde…” (Soerat an-Nisaa’: 11)
3. De vrouw heeft recht op een bruidsschat. Allah zegt hierover (interpretatie van de betekenis):
“En geeft de vrouwen hun bruidschatten als een schenking.”(Soerat an-Nisaa’: 4)
De hoogte van de bruidsschat kent geen limiet. Deze kan zelfs astronomische vormen aannemen. Allah zegt (interpretatie van de betekenis):
“En als jullie een vrouw in de plaats van een andere vrouw willen nemen, terwijl jullie één van hen een kwintaal (aan vermogen) hebben gegeven, neemt daar niets van terug: zouden jullie het door laster en duidelijke zonde terugnemen.” (Soerat an-Nisaa’: 4)
Toch is het beter om de bruidsschat niet extreem duur te maken, zodat het niet onmogelijk wordt gemaakt voor de jongeren om te trouwen en hen op deze wijze tot onkuisheid te drijven.
Wat dit laatste betreft, geldt dat de hoogte van de bruidsschat al naar gelang de toestand van de man en de vrouw bepaald dient te worden. Zo zien wij dat een aantal metgezellen dat gefortuneerd was een hele tuingaard aan hun toekomstige vrouw schonk, terwijl anderen die niets hadden zich beperkten tot het geven van schoeisel.
Ook dient er bij het bepalen van de bruidsschat rekening gehouden te worden met de leeftijd en de ongereptheid van de vrouw. Overigens betreuren wij het gedrag van sommige jongeren die niet krap bij kas zitten en toch komen aanzetten met een schandalige bruidsschat, zich baserend op de volgende uitspraak van de Profeet (vrede zij met hem) richting een metgezel: “Al is het maar een ijzeren ring (die jij haar kan geven).” Niet wetende dat de desbetreffende metgezel niets anders in zijn bezit had.
Als gevolg van deze kleine bedragen die vandaag de dag door moeten gaan voor bruidsschatten, zien wij jongeren kort nadat ze getrouwd waren even snel weer scheiden, omdat zij geen enkel besef hebben van de waarde van het huwelijk. Bij hen draait het alleen maar om de lusten en niet om de lasten.
Ook acht ik het nodig om van deze gelegenheid gebruik te maken om de moslima’s erop te attenderen dat zij zichzelf niet te schande brengen door een ontuchtige relatie aan te gaan met verdorven jongens. De vrouw dient zuinig om te gaan met haar kuisheid, want zodra zij deze verliest, komt ze in de greep van de zonde te zitten en moet zij de last van de schande en het eer verlies misschien wel voor altijd op haar schouders dragen. Vooral als de jongen in kwestie voor zijn verantwoordelijkheid dreigt weg te lopen en geen bereidheid vertoont om met het onteerde meisje te willen trouwen.
En al zou hij met haar trouwen om de schande te verbergen, zij zal altijd in een kwetsbare positie verkeren en gebukt moeten gaan onder zijn aanhoudende verwijten, verbittering en oude koeien die van tijd tot tijd uit de sloot worden gehaald. Terwijl de moslimvrouw die zichzelf niet goedkoop heeft weggedaan en haar Heer tevreden heeft gestemd, net als een koningin haar vaderlijk huis inruilt voor het huis van haar man.
4. Tevens dient de man zijn vrouw financieel te onderhouden. Dit betekent dat hij moet instaan voor het bekostigen van haar basisbehoeften zoals eten, drinken, kleding, medicijnen, enzovoorts. Allah zegt (interpretatie van de betekenis):
“En op de vader rust de plicht van het voorzien in hun voedsel en hun kleding, volgens de voorschriften.”
(Soerat al-Baqarah: 233)
Hoeveel dit onderhoud precies moet bedragen is afhankelijk van de financiële situatie van de man. Het enige criterium dat hier meegenomen kan worden, is dat geen van beide partners hierbij schade ondervindt.
5. De vrouw heeft het recht op een eigen woning die zij helemaal voor zichzelf kan opeisen en niet met anderen hoeft te delen, zoals o.a. door Imam an-Nawawi te kennen is gegeven.
Nu rest alleen nog de vraag of de vrouw verplicht is haar man ten dienste te zijn met betrekking tot huishoudelijke werkzaamheden. De meerderheid van de geleerden, waaronder de vier bekende imams, is van mening dat het niet verplicht is voor de vrouw om haar man te dienen. Laat staan iemand van zijn bloedverwanten zoals zijn moeder, vader, broer, enzovoorts. Dit omdat er geen enkel bewijs te vinden is in de Koran en de Soennah dat op een verplichting duidt. Wel kan de vrouw ervoor kiezen om deze taken op zich te nemen als blijk van goedwillendheid, liefde en verbondenheid. Dit betekent dan ook niet dat de man zich in dit geval volledig vrijgesteld moet voelen van het meehelpen in het huishouden. Ook hij zal zijn steentje moeten bijdragen. Vooral ten tijde van zwangerschap, borstvoeding, het opvoeden van de kinderen, enzovoorts.
Wat mij in grote verwondering brengt, zijn de mannen die er vies voor zijn om enige bijdrage te leveren aan het huishouden, schuilend achter het excuus dat dit een aantasting zou zijn van hun mannelijkheid. Zij zijn kennelijk vergeten dat de man der mannen, namelijk de Profeet (vrede zij met hem), de gewoonte had om daar waar nodig bij te springen in de huishouding en zijn vrouw van deze zware druk te ontlasten.
De reden waarom wij dit laatste onderwerp hebben aangehaald, is ter voorkoming van misverstanden aangaande de verplichtingen die zowel op de vrouw als op de man rusten. Want er zijn nog altijd mannen te vinden die ondanks de uitspraken van de geleerden hun zin willen doordrijven, hun vrouwen als lijfeigenen behandelen en zaken van hen eisen die niet te herleiden zijn uit de Koran en de Soennah, maar slechts een voortvloeisel zijn van het feit dat deze mannen zich vastpinnen aan zwakke overleveringen waarin de vrouw de absolute gehoorzaamheid aan de wil van de man wordt opgelegd. In zoverre dat er zelfs geclaimd wordt dat zij haar man heeft te gehoorzamen wanneer hij haar opdraagt een berg van de ene plaats naar de andere te verzetten. Dit is natuurlijk niet waar.
Sheich Fawaz Jneid.
